Παρουσίαση του βιβλίου της Άννας Στεργίου για τον Τάσο Χαλκιά στον Πανηπειρωτικό Σύλλογο Πάτρας

on Σάββατο, 02 Δεκεμβρίου 2017.

Παρουσίαση του βιβλίου της Άννας Στεργίου για τον Τάσο Χαλκιά στον Πανηπειρωτικό Σύλλογο Πάτρας

Θα αναρωτηθείτε  τι δουλειά έχει ένας Ηλείος με τους Ηπειρώτες και τον Τάσο Χαλκιά, ο λόγος της παρουσίας μου εδώ έχει να κάνει με τη δημοσιογράφο και συγγραφέα του βιβλίου, Άννα Στεργίου, ως γνωστόν ο φόβος του Υπουργού, είναι ο Δημοσιογράφος.

Με την Άννα Στεργίου γνωριστήκαμε το φθινόπωρο του 2010, όταν ήμουν Υφυπουργός στο ΥΠΑΑΤ και εκείνη διαπιστευμένη συντάκτρια της «Ελευθεροτυπίας».

Αιχμηρή και διεισδυτική, πάντα δίκαιη, πάντα κριτική για λάθη και παραλήψεις, συναινετική στις πρωτοβουλίες και για τις καινοτομίες (Πολιτική Γης- δωρεάν παροχή σε νέους αγρότες- καλάθι προϊόντων περιφέρειας- Αγροδιατροφική σύμπραξη – διανομή φρούτων στα σχολεία κλπ).

Ενθαρρυντική και υποστηρικτική όταν επρόκειτο για τα θέματα περιβάλλοντος, ποιότητας ζωής, υγιεινής των τροφίμων που υπερασπιζόμαστε με την άρνηση στα μεταλλαγμένα, με την αλλαγή της Νομοθεσίας για τα φυτοφάρμακα κλπ.

Βρισκόμαστε τότε σε μια «μη μνημονιακή νησίδα» της Κυβερνητικής πολιτικής, στο ΥΠΑΑΤ και μπορούσαμε να συζητάμε πράγματα  που μετέπειτα έγιναν απαγορευτικά.

Έτσι κι αλλιώς, η μετακίνησή μου στο Υπουργείο Εργασίας και η σύντομη θητεία μου εκεί, γιατί ακολούθησε η παραίτησή μου, με επανέφερε στα Κοινοβουλευτικά καθήκοντα και στην επανασύνδεσή μου με τα δημοσιογραφικά ενδιαφέροντα της Άννας, καθώς δεν νοείται Βουλευτής Ηλείας, της Δυτικής Ελλάδας, χωρίς καθημερινή τριβή με τα θέματα της υπαίθρου.

Παρακολουθούσε την Κοινοβουλευτική μου δράση και παρακολουθούσα την αγωνιώδη της προσπάθεια για την επαγγελματική της απασχόλησης μέσα από τις περιπέτειες του μεγάλου συγκροτήματος της «Ελευθεροτυπίας».

Η Άννα όμως, δε το βάζει κάτω.

Με αιφνιδίασε όταν με κάλεσε το 2014 στην παρουσίαση του βιβλίου της για τον Τάσο Χαλκιά στην Αθήνα.

Πήγα σε μια καταπληκτική, με πολλές συγκινήσεις εκδήλωση στην Ελληνοαμερικανική Ένωση.

Για τους Χαλκιάδες είχα ακουστά αλλά δεν ήξερα πολλά πράγματα, ούτε είχα καμία ιδιαίτερη σχέση.

Ακούγαμε το Λάκη στη Μεταπολίτευση, τον γνωρίσαμε στο «Κύτταρο» με το Γιάννη Μαρκόπουλο. Μέχρι εκεί.

Όταν η Άννα μου πρότεινε να συμπαρουσιάσω το βιβλίο της είπα ότι δεν έχω καμία σχέση με τη Ήπειρο και τους Χαλκιάδες δεν είμαι ο κατάλληλος

Όμως η Άννα επέμενε και καλά έκανε, την ευχαριστώ .

Άμα διαβάσεις το βιβλίο «δένεσαι» με τα τόσο κοινά βιώματα και τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις, όπως τα περιγράφει η Άννα, μέσα από το οδοιπορικό του Τάσου Χαλκιά.

Τί να πρωτοπαραθέσεις;

Τα παραδοσιακά επαγγέλματα που γνωρίσαμε στα χωριά της Ηλείας, τους Ηπειρώτες, Βαγενάδες, Καλατζίδες, Φουρναραίους και Τυροκόμους που πρόκοψαν και δασκάλεψαν νέους μαστόρους στις περιοχές μας.

-         Τις βουκολικές περιγραφές, τα χρώματα και τα αρώματα της φύσης που ξεπετάγονταν μέσα από μια πένα, που ζωγραφίζει με λόγια από τον απέραντο πλούτο της γλώσσας μας, τη δύσκολη καθημερινότητα της υπαίθρου στα κακοτράχαλα βουνά της Ηπείρου.

-         Τα μεταναστευτικά ρεύματα, τη ζωή των απόδημων, την αστυφιλία και το ερήμωμα των χωριών, από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, που το γνωρίζουμε καλύτερα όσοι έχουμε ρίζες από την ορεινή Πελοπόννησο.

-         Τους αγώνες του λαού μας για λευτεριά και ανεξαρτησία, τα πάθη και τους διχασμούς.

-         Τα  γλέντια και τα πανηγύρια, τις χαρτούρες και τους τσακωμούς, οι χαρές και οι λύπες της καθημερινότητας.

-         Τη μουσική που ενώνει, τη δύναμή της να κάνει χαρά τη θλίψη.

-         Κυρίως, όμως η διαρκής πάλη και ο αγώνας των ανθρώπων για κάτι καλύτερο.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα μεγάλο πολύχρωμο κάδρο για να περάσει από μέσα η μουσική ιστορία των Χαλκιάδων και η εμβληματική προσωπικότητα του Τάσου Χαλκιά.

            Το οδοιπορικό αυτό, με την μυθιστορηματική απλή, αλλά συνάμα γλαφυρή και συναισθηματική γραφή της  Άννας περιγράφει τα πολιτικοκοινωνικά δεδομένα της νεότερης Ελλάδας, από την εποχή των Βαλκανικών Πολέμων μέχρι την Μεταπολίτευση και τις παθογένειες του πολιτικού συστήματος, μέσα από το μουσικό διάβα των Χαλκιάδων και αναδεικνύει σημαντικές τους πτυχές συνδέοντάς τους με την ζωή του μεγάλου πρωταγωνιστή, του Τάσου.

            Για τους Χαλκιάδες μάθαμε οι περισσότεροι με αφορμή την μεγάλη τους συναυλία στο Λυκαβηττό το καλοκαίρι του 1982 σε μια εποχή πολιτιστικής άνθισης.

             Για τον Τάσο Χαλκιά και την προσφορά του στο δημοτικό τραγούδι και τη λαϊκή μας παράδοση ο Τύπος αφιέρωσε εξαιρετικά άρθρα «διθυραμβικού» χαρακτήρος όταν έφυγε από τη ζωή το 1992.

Αν προσπαθήσουν να την περιγράψουν κινδυνεύουν να την φτωχύνουν.

            Το βιβλίο περιέχει αρκετά αποσπάσματα, όπως και κατά καιρούς απόψεις διατυπωμένες από τους πλέον καταξιωμένους στις τέχνες και τα γράμματα, Έλληνες (Θεοδωράκης – Ρίτσος – Μαρκόπουλος – Χατζηδάκις κλπ), αλλά και από διακεκριμένους επιστήμονες του εξωτερικού, μελετητές της λαϊκής παράδοσης και μουσικής που αναφέρεται στις τεχνικές, στις ικανότητες και στην προσφορά του Τάσου Χαλκιά ως έναν από τους επιφανέστερους εμπειροτέχνες μουσικούς που αναγνώριζε τη μόρφωση και την τεχνολογική εξέλιξη.

             Η αξία του βιβλίου βρίσκεται στο γεγονός ότι ένα μουσικό όργανο, το κλαρίνο του Τάσου – από το πρώτο που του αγόρασε η κυρά Βασιλική με έξι γίδες – μέχρι αυτό που ο ίδιος χάρισε στο Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων, γίνεται όχημα για να περιγραφεί η πορεία και η προσφορά μιας οικογένειας και ενός ανθρώπου, που σε πείσμα των καιρών, κόντρα σε δυσκολίες και αντιξοότητες έβαλε στόχους, τους πέτυχε και όταν τα πράγματα πήγαιναν ανάποδα ξανάρχιζε από την αρχή.

            Το μεγάλο αυτό οδοιπορικό, από το πρώτο κεφάλαιο «Κρετσουνίστα Ιωαννίνων» Δεκέμβριος 1921 μέχρι και το τελευταίο «Αιγάλεων 1979» είναι γεμάτο από τις μουσικές και τα ακούσματα του πλήθους και τις ποικιλομορφίας της δημοτικής μας μουσικής, με τις αποχρώσεις  της σχέσης τους και τη διαφορά τους με τα Ηπειρώτικα της χαράς και της λύπης.

Το ίδιο όμως είναι διακριτές σ΄ όλο αυτό το οδοιπορικό οι σχέσεις και οι διαφορές μεταξύ της γνήσιας και αδιαμεσολαβητής καλλιτεχνικά δημοτικής μουσικής, με την «πανηγυριώτικη» των διασκεδαστών, αλλά και με τα έντεχνα λαϊκά ρεύματα που έφεραν οι κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις της εποχής, όπως το ρεμπέτικο.

Παρά το γεγονός ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να το περιγράψεις με λόγια, η Άννα καταφέρνει, στις διάφορες φάσεις της μουσικής ενηλικίωσης, ωρίμανσης και απογείωσης του Τάσου Χαλκιά, να δώσει την αίσθηση της σχέσης του με το κλαρίνο, όχι σαν αντικείμενο αλλά  σαν μια διαδικασία που μετουσιώνει σε ευαίσθητους μουσικούς ήχους το μεγαλείο ενός απέραντου συναισθηματικού κόσμου.

Γίνεται φανερή με αρκετές περιγραφές η διάκριση μεταξύ πνευστών, του κλαρίνου εν προκειμένου και των άλλων μουσικών οργάνων και ως μια κοινωνική διάκριση ερχόμενη από την αρχαιότητα, από τη διάκριση του προγόνου του κλαρίνου, του αυλού με τη λύρα.

Η συγγραφέας άλλοτε με ευθύ και άλλοτε με πλάγιο τρόπο παίρνει θέση μέσα από τους πρωταγωνιστές σε όλα σχεδόν τα γεγονότα της εποχής που περιγράφει, καθώς δεν τα παρατηρεί ως καιρικά φαινόμενα, αλλά άρρηκτα δεμένα με τους νόμους κίνησης της ιστορίας και με αυτή την  οπτική αναδεικνύει τα κύρια χαρακτηριστικά τους, τους προβληματισμούς τους, τα διλλήματα και τις επιλογές τους σε μια εποχή που η κοινωνία αλλάζει και μετασχηματίζεται.

Εντάσσει τη μικρή εικόνα στη μεγάλη και περνάει μνήμες .

Αφορμές έχει πολλές, τις περισσότερες από τον Τάσο και την οικογένειά του με την ένταξη τους στην ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση, της φιλειρηνικές τους απόψεις τις πράξεις αλληλεγγύης και συναδελφικότητας.

Στο επίκεντρο πάντα της περιγραφής η δημοτική μουσική και ο συντελεστής της, μουσικός,  με έντονο το παράπονο για μια μη αναγνωρισμένη, όπως θα έπρεπε αξία και έναν εργάτη της τέχνης που «πεθαίνει στην ψάθα», τις περισσότερες φορές.

Λέει χαρακτηριστικά ο Τάσος Χαλκιάς για την χαμένη τιμή της δημοτικής μουσικής, ότι δεν αναγνωρίζεται στην Ελλάδα όσο στο εξωτερικό, αυτός που έδωσε διεθνή διάσταση  στο κλαρίνο ως το μοιρολόι, ενώ ξεχειλίζει το αίσθημα της αδικίας όταν αναφέρεται στη δικιά του περιπέτεια για την «καλλιτεχνική» σύνταξη.

Σε όποιο κεφάλαιο του βιβλίου και να ανατρέξεις και σε όποιο μέρος του οδοιπορικού σταθείς να ξαποστάσεις, στα ατελείωτα χιλιόμετρα, με τα πόδια τα περισσότερα, από τα χωριά της Ηπείρου στα Γιάννινα και από κει στην Πρέβεζα και την Αθήνα, στη Λειβαδιά και στο Ξηρόμερο και πάλι μετά πίσω, αλλά και στα Υπερατλαντικά ταξίδια, ένα πάντα βλέπεις, το διαρκή αγώνα για επιβίωση στις πλέον αντίξοες συνθήκες και τη δύναμη της ψυχής που αντέχει ανείπωτες συμφορές, τα παλεύει και τα ξεπερνά με πίστη στην παράδοση.

Ενός εμπειροτέχνη που μπήκε στο «ιερό» της Ακαδημίας και του Κρατικού Θεάτρου με δική του μουσική.

Ο Τάσος Χαλκιάς μεγαλούργησε, δόξασε ότι πολυτιμότερο διαθέτει ένας λαός και δοξάστηκε.

Έκανε και μνημόσυνο των συναδέλφων του λίγο πριν πεθάνει στον Αγ. Σπυρίδωνα - Αιγάλεω. Ήξερε ότι εκεί τελειώνει το βιβλίο της ζωής του.

Η Άννα, μας έδωσε την ευκαιρία μέσα από το βιβλίο της να ξαναπιάσουμε το νήμα, αυτό που μας κρατά δεμένους με τον τόπο του γεννηθήκαμε.

Μας θύμισε μέσα από το βιβλίο της όσα δεν πρέπει να ξεχνάμε.

Και μας μέσα από τις περιγραφές στην αφετηρία αυτού του οδοιπορικού γίνεται λόγος για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων και τη μάχη στο Μπιζάνι. Έχω ένα λόγο παραπάνω για όσα είπα, καθώς ο παππούς μου  πολέμησε στο Μπιζάνι.

Twitter

ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

Όχι άλλος εμπαιγμός Μας έστειλαν σήμερα 2:10 μ.μ. 106 σελίδες του δήθεν Αναπτυξιακού τους Σχεδίου. Η ουσία της πολι… https://t.co/WeyfBzwycV

ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

Χρειάστηκε πάνω από ένα μήνα @PrimeministerGR για να το παρουσιάσει στο Υπουργικό Συμβούλιο. Τουλάχιστον θα το γνω… https://t.co/AKQctTkLtD

ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

#ionionfm Η καταδίκη της βίας πρέπει να είναι καθολική και χωρίς αστερίσκους, είναι λυπηρό που βρέθηκαν διάφοροι ψε… https://t.co/vaCqQDTpuF

ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

#voulitv Οι εκλογικοί σχεδιασμοί της Κυβέρνησης θέτουν σε κίνδυνο τη δυνατότητα της χώρας για εξυπηρέτηση του δημόσ… https://t.co/39ftTJADzr

ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

#vouli Ενημέρωση Επ. Οικονομικών από τον εκπρόσωπο του ΔΝΤ: Το αφήγημα της "καθαρής εξόδου" είναι αυτοδιαψευδόμενο… https://t.co/APSiPcbqhO

Facebook

Login